Regeltjes


Ik heb het niet zo op regeltjes. Als er een regel is gemaakt, dan is dat vaak het moment waarop wordt gestopt met nadenken. Ik heb het voornamelijk over bureaucratische regeltjes, of regeltjes die gepaard gaan met “procedures” (ook al zo’n eng woord). Helemaal als dat regeltje terecht komt in een wetboek of officieel document. Of bedrijfsregeltjes (die zijn pas écht erg). Regeltjes zijn gemaakt door mensen die niet slimmer zijn dan jij of ik. Trek ze daarom altijd in twijfel. Natuurlijk zijn er ook goeie regeltjes. Of beter gezegd, handige regeltjes. Waarschuwingen bijvoorbeeld. “Verboden te zwemmen, blauwalggevaar!” of zoiets. Hoewel met goede bedoelingen op een bord gekalkt, stijgt mijn bloedtemperatuur hier toch van. Ik denk dan meteen: “Wat nou? Als ik lekker ziek wil worden van die tyfusalg, laat me!.” Niet slim, geef ik toe, maar formuleer het anders. Dan ben ik zo om. Zo van: “Beste idioot, als je hier gaat zwemmen, lig je morgen in het ziekenhuis. Maar ga gerust je gang.” Vriendelijk en grappig tegelijk en bereikt meteen z’n doel. Ik loop onmiddellijk door met m’n handdoekje om ergens anders te gaan zwemmen.

We schakelen een tandje bij. ‘Stapelregeltjes’ noem ik ze. Daar bedoel ik regeltjes mee die andere (voorgaande) regeltjes moeten corrigeren of aanvullen. Ik krijg overal jeuk nu ik dit aan het opschrijven ben, zo erg vind ik die. Als ik in emoji-taal zou spreken (en dat doe ik zo min mogelijk) dan zou hier nu een emoji staan van zo’n gele m&m met mondkapje waar het braaksel uitloopt. Bij sommige instellingen (meestal lokale of nationale overheid) hebben ze dat tot ware kunst verheven. Kijk alleen al naar de Belastingdienst. Need i say more? Dacht het ook niet. In plaats van te kiezen voor de logische methode (vereenvoudigen totdat je één regeltje overhoudt) worden regeltjes op regeltjes gestapeld. Net zolang totdat jij en ik er geen reet meer van begrijpen. Dan is het doel bereikt, want dan garandeer ik je dat wij fouten gaan maken. Verdienmodel is geboren. Pik het niet!

Ik kan hier nog wel even op door fulmineren. Maar ik wil eigenlijk even naar de regeltjes waar we, als gevolg van de Corona Pandemie, nu mee om de oren worden geslagen. Ook hier vind er een merkwaardige toepassing van regeltjes plaats. Ik snap heus wel dat we, door de pandemie, met elkaar wat regeltjes moeten afspreken om zo snel en vooral zo min mogelijk ziek (laat staan dood) er weer uit te komen. Anderhalve meter, handen wassen, hoesten in elleboog. Simpel, duidelijk en logisch. Echter de kennis over dit virus stijgt met de week (kan sneller, m.i., maar daar kom ik later nog wel eens op terug), dus moeten er regeltjes bijkomen of juist versoepeld worden. Allemaal logisch, maar…het grijze gebied van de twijfel wordt naarmate de kennis toeneemt ook steeds groter.

En daar gaat het fout.

Twee voorbeelden haal ik aan: de verpleeghuizen en de mondkapjes. Na eerst de verpleeghuizen en hun personeel te lang te negeren volgde een regeltje dat te lang werd/wordt gehandhaafd. Te laat hebben ze (de regering, en dan met name Hugo de Jonge) gezien dat daar zich een drama afspeelde. Te weinig beschermingsmiddelen voor het personeel en groot besmettingsgevaar voor zowel bewoners als personeel. Dit is niet op tijd in kaart gebracht. De beschermingsmiddelen lieten op zich wachten (te laat de markt afgestroopt en belachelijke eisen gesteld voor Nederlandse fabrikanten) en in paniek werd besloten de verpleeghuizen op slot te doen. Niemand er meer in of uit. Behalve het onbeschermde personeel, natuurlijk… Hugo de Jonge heeft nooit de ethische afweging, tussen kwaliteit van leven en eenzaam het virus mee je graf innemen, durven maken. Omdat hier dusdanige publieke weerstand tegen ontstond, werd Hugo ‘gedwongen’ hier een soort van versoepeling op los te laten. Niemand begrijpt daar nog wat van. Onder voorwaarden mag er vanaf 11 mei bezoek komen, maar alleen als er aan een rits voorwaarden wordt voldaan. En maximaal 1 persoon per bezoek. En alleen in één verpleeghuis in één GGD-regio. Deze proefkonijnen lijken inmiddels te gaan slagen voor hun examen en dan mogen per 25 mei ook de rest van de verpleeghuizen ‘open’.

Raar, hè? Maar let op, er is meer!

Omdat het allemaal veel en veel te lang duurde hebben bijna alle verpleeghuizen zelf initiatieven genomen om bezoek mogelijk te maken. Dit gaat van deuren met lange rubberen handschoengaten (lijkt op darmonderzoek) met plexiglas tot hele portocabins met plexiglas in het midden. Er is nauwelijks te werken met de veel te algemene richtlijnen die het kabinet hanteert, waardoor de verpleeghuizen zelf maar op maat gesneden regeltjes gaan bedenken en uitvoeren. En terecht. Een wirwar van regeltjes waar niemand iets mee kan (want specifiek en niet algemeen te maken), omdat de minister z’n vingers niet durfde te branden. De minister had vanaf het begin moeten zeggen: “Ok, jullie krijgen het vertrouwen. Hou zoveel als mogelijk de algemene richtlijnen aan en pas je beleid aan op jouw specifieke locatie.” Wedden dat er dan minder sterfgevallen waren geweest?

Diepe zucht………. Ok, mondkapjes nu.

Ik ga niet alle regeltjes op regeltjes op regeltjes opschrijven die op dit onderwerp allemaal van toepassing zijn. Dan haken jullie gegarandeerd af.

Maar, tering zeg, wat een dramasoap zonder weerga is dit!

Enkele gevolgen van de Mega Monster Mondkapjes Show. Je krijgt straks een boete als je met een gecertificeerd mondkapje in de trein zit. Die zijn voor de zorg. Je moet wel een mondkapje op hebben maar hij moet wel afgekeurd zijn. Ook de mondkapjes die gecertificeerd zijn en niet door de zorg gebruikt mogen worden (want niet geselecteerd door de overheid???) mag je niet ophebben. Echt waar. Ik krijg nu meteen de neiging om een ziekenhuis leeg te roven en met 2500 gecertificeerde mondkapjes op mijn rotkop het hele land door te reizen. Per trein. Het is sjoemelen versus standvastigheid. Er waart een politiek virus rond dat ervoor zorgt dat beleidsmakers geen onderscheidt meer kunnen maken tussen wat MOET gebeuren en wat NIET UITMAAKT als het gebeurt. Kappers met mondkapjes in de anderhalve meter samenleving. Ik weet niet of je de beelden van kapperszaken hebt gezien sinds de heropening, maar wat een lachertje is dat zeg. Kappers die rokend buiten staan met het mondkapje op de kin. Geen vragen aan klanten of ze het virus hebben gehad, of dat ze verkouden zijn. Pure slapstick als het niet zo droevig was. Zo ziet dus een gezwichte overheid eruit, dacht ik. Rutte raakt verstrikt in zijn eigen gesponnen web van aangereikte verantwoordelijkheid voor de bevolking en de toepassing van beleid gebaseerd op de adviezen van wetenschappers.

Tot slot de handhaving. Wat doen die bruinhemden in vredesnaam tussen de BOA’s? Welke idioot heeft sommige van die figuren een badge met bijbehorende macht gegeven? Voorbeeldje: Er fietst iemand in een praktisch lege straat. Hij is aan het bellen. De met arendsogen behepte BOA (die daar rondloopt om de anderhalve meter te handhaven) schiet in actiemodes en houdt de fietser staande. Fietser krijgt boete voor bellen op de fiets. Mijn bloedtemperatuur bereikt meteen het kookpunt. Wat een debiel! In deze tijd zo’n boete uitschrijven is volkomen geschift. Hoe wil je als overheid je bevolking als volwassenen behandelen als je dit soort NSB’ers op datzelfde volk loslaat. Zo zijn er nog talloze voorbeelden. Je kent ze vast zelf wel.

Handhaving dient gepaard te gaan met begrip en met zo min mogelijk machtsvertoon. Anders gaat het mis. Nederlanders zijn misschien een beetje murw, maar ontbranden weer als je erom vraagt.

Gebruik je verstand en doe wat jij denkt dat goed is voor jou in jouw specifieke situatie. Dan komen we met z’n allen een heel eind. Als er geen boa’s in de buurt zijn, tenminste.

Menno Voorwinde.