Categorieën
Menno's Kop of Kont

Stop de Tijd


Soms wil je dat alles even stil staat. Dat er niet tegen je aan wordt getypt op Twitter. Dat Fleur (6) even het ‘miauw’ liedje op haar laptopje pauzeert. De wereld geen geluid maakt. Alleen maar om de rillingen door je lijf te laten gaan. De traan de vrije loop te laten. Dat gevoel heb ik nu. Ik heb net de Volkskrant Magazine column van Eva Hoeke gelezen: ‘Opa Ben.’ Hij is dood en Eva was er bij. Opa Ben is al twee weken geleden overleden. Dat weet ik omdat Eva’s levensgezel Marcel van Roosmalen er een column in het NRC aan heeft gewijd. Dat was al een prachtig eerbetoon aan Opa Ben, vanuit zijn beleving. Eva’s column is magistraal. Elke zin hakt erin. Ik stond erbij en keek er naar. Machteloos.

Wat mij hoogst zelden overkomt, overkomt me. Halverwege zit ik met tranen in mijn ogen. Ik deel in haar verdriet. En dat van haar moeder. Denk aan haar kinderen. Dat doe ik wel vaker, maar dat is meestal met de glimlach van de herkenning. Dit keer de traan der herkenning. Die komt altijd harder aan. Het moeten heftige weken zijn geweest in Wormer. Hoewel geen enkel verdriet verdient om te worden gespiegeld, doen mensen dat toch altijd. Om te begrijpen moeten ze het naast hun eigen verdriet leggen. Vergelijkbaar verdriet. Het is niet iets dat je regelt. Het gebeurt gewoon. Mijn verdriet over de gestorvenen blijft altijd steken bij mijn Opa Voorwinde. Uit Den Haag. Wij noemden hem Opa Haag.

Mijn lieve opa Haag. Weer zie ik hem liggen in zijn kist. Een diepe wond op zijn voorhoofd. Vlakbij zijn slaap. Die was van het ziekenhuiskastje naast zijn bed. Het puntje. Toen hij zijn tweede, fatale hartaanval kreeg. Hij werd mijn eerste begrafenis. Ik was elf. Mijn eerste blijvende, intense verdriet. Hoe het is om iemand te reanimeren weet ik niet. Laat staan iemand waar je van houdt. Iemand die dicht bij je staat in het dagelijks leven. Die lol maakt met je kinderen. Een gewoontemens is waarvan je de gewoontes meer gaat missen dan je ooit hebt beseft. Eva en haar moeder weten het. Zonder het meegemaakt te hebben voel ik het verdriet. Je gunt het niemand. Ondertussen gaat alles gewoon door. Je wilt dat niet. Je wilt dat iedereen even stil staat. Even denkt aan het ondraaglijk verlies. Het herkent. Erkent. Iedereen móét stil zijn en aan hem denken. Iedereen móét het verdriet voelen.

We betuigen ons medeleven en zeggen steun toe. Zelfs als we het menen zijn we maar betrekkelijk nuttig. De machtelozen kunnen niet veel meer dan meeleven. Denkend aan hun eigen verdriet. De getroffene heeft er weinig aan. Een vluchtig gevoel schenken dat rouwenden niet alleen op de wereld zijn. Snel weer verdrongen door dat verdomde verdriet. Uiteindelijk draag je het alleen. Als je geluk hebt, kan je troost halen uit het bieden van troost aan je gezin. En vice versa. Zo wordt het gedeelde smart. Iets minder ondraaglijk. De pijn blijft en overvalt je op de meest onverwachte momenten. Een plek krijgt het voorlopig nog niet. Intens verdriet laat zich niet reguleren.

Uiteindelijk slijt de pijn van het verdriet. Iedereen weet dat. Het krijgt z’n plek. Voordat het zover is krijg je troost die geen troost is. Je krijgt het te horen bij elk sterfgeval. Op een begrafenis vooral. Bij de koffie en cake. Van anderen die het goed bedoelen maar er ook niet mee om kunnen gaan. Het is ook tegen hen wel een keer gezegd. Niemand kan troostende woorden echt laten troosten. Beter is niets te zeggen. Een omhelzing is duizend keer beter. Even een geliefde tegen je aan voelen drukken. En dan samen de traanbuizen spoelen. Geen woorden nodig. Kleine verzachtingen voor een verdriet dat nooit helemaal weg gaat. Waar mee geleefd moet worden. De mooie herinneringen blijven. De nare komen af en toe ongevraagd keihard langs. Niets aan te doen. Woedende hulpeloosheid.

Onrechtvaardig is het wel. Kon de dood maar sterven.

Door Menno Voorwinde

Door schade en schande wijs geworden. Eigenwijze donder. Twijfelt aan alles in de wetenschap dat wijsheid begint bij twijfel.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.